Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026

Παραλία Πετανοί

Όταν σταθείς στην ασπριδερή παραλία των Πετανών, κοιτάζοντας τη θάλασσα, βλέπεις από αριστερά τη γλώσσα στεριάς, που λέγεται του Αγίου Ανδρέα και με την απέναντί της προς τα δεξιά, της κυρα – Άννας, (λέγεται Παπούτσι από τους Δαμουλιανάδες), που οριοθετούν τον όρμο των Πετανών. Λένε πως τ’ όνομα το έδωσε στο ακρωτήρι αυτό μια γυναίκα, η Κυρα – Άννα, που την αγκάλιασε για πάντα το κύμα, στην προσπάθεια να σώσει το παιδί της, το οποίο ξεγελάστηκε να αμοληθεί στο πέλαγος. Αντίστοιχα, τα υψώματα – πλαγιές που τοιχίζουν τον όρμο, είναι η πλευρά κάτω από το ερειπωμένο μοναστήρι των Ιερείων ή Γυριά και η απέναντι, η πλαγιά του Φωτεινού.
Μεταξύ της παραλίας των Πετανών και της Αγίας Ελένης, οι βράχοι κατεβαίνουν απότομα και οι αγράμπελες ομοιάζουν σαν μαλλιά ξέπλεκα, που τα ανεμοδέρνει ο μπάτης. Της φύσης αυτή η ζωγραφιά έχει και μια σπηλιά, που φωλιάζουν αγριοπερίστερα και ονοματίζεται από παλιά «η σπηλιά στη Μαγγάνα».
Αντίθετα, στην άλλη πλευρά του όρμου, με την κατάληξη της στεριανής γλώσσας της Κυρα – Άννας, υπάρχει δίπλα της η άλλη μικρή γλώσσα στεριάς, που λέγεται στο Τρυπητό. Παλιά, εκεί υπήρχε μια γεωλογική γλυπτική κατασκευή της φύσης, μια χοάνη, που από πάνω έπεφταν τα παιδιά, για να κάνουν τη βουτιά στη θάλασσα. Για να πεις πως ήξερες μπάνιο, έπρεπε να δοκιμάσεις να ριχτείς από την κορυφή του Τρυπητού. Λίγο πιο κει, μέσα στη θάλασσα, βρίσκεται καλά κρυμμένος μεγάλος βράχος, που λέγεται Τραπεζάκι.
Και πιο μέσα, προς το κοίλο του όρμου, στην ίδια σκιά της πλαγιάς, στη θάλασσα, βρίσκεται ο βράχος του Μαλτέζου, που έκρυβε τις γυναίκες, καθώς βουτούσαν με τις βέστες τους στα δροσερά νερά των Πετανών.
Πριν κατεβείς στην παραλία, μια στροφή πιο πάνω, υπήρχε εδώ και λίγα χρόνια ένα εικονοστάσι, που οι διαβάτες της περιοχής άναβαν το καντήλι. Ήταν παλιά η εκκλησιά της Ανάληψης και το φως της, έστω και αμυδρό, παρηγορούσε τα πλεούμενα, που έβρισκαν απάγκιο, καθώς η θάλασσα ανακατευόταν στα σωθικά της. 
Τα νερά της θάλασσας σε ορισμένα σημεία είναι κρύα, άσχετα από το κλίμα της εποχής και αυτό συμβαίνει, επειδή αναβλύζουν μέσα σε αυτήν πηγές γλυκού νερού. Έτσι εξηγείται και το όνομα των Πετανών, δηλαδή «Πετανοί» ερμηνεύεται ως διαρκής κίνηση νερών.
Το τοπωνύμιο φαίνεται να είναι Ομηρικό και κάποιοι στίχοι από την Οδύσσεια μας δίνουν πληροφορίες για αυτό:

«αιγίβοτος δ’ αγαθή και βούβοτος έστι μεν ύλη
παντοίη, εν δ’ αρδμοί επηετανοί παρέασι.»
 Οδ. ν 246-247

Καλός τόπος για γίδια και βόδια υπάρχουν σ’ αυτήν
κάθε λογής δένδρα και συνέχεια ποτιστικά αυλάκια.

Αρδμός= Ποτίστρα
Επηετανοί= ο διαρκών έτος, ο άφθονος, επαρκής 

 

Καθώς περιδιαβαίνεις την παραλία των Πετανών, σήμερα, που οι καιροί έχουν αλλάξει, θα εντοπίσεις τα ίχνη από την φθορά του χρόνου, ένα καρνάγιο. Μα αν προσέξεις και τη θάλασσα στα ρηχά της, κατά εκεί, θα δεις και φλέβες από βράχους, που συνεχίζουν τα δικαιώματά τους μέσα στη θάλασσα. Αν το μάτι ξεφύγει από τις σπηλιές και τη βοή του κύματος και αναρριχηθεί στις πλαγιές, θα δει τα καλαίσθητα σπίτια, που έχουν φυτρώσει και αγκαλιάζουν τον περίγυρο. Μετά του Ξούρα το μαγαζί, ίσα με το κύμα από παλιά κι από τα πρώτα, η βίλα του Στέφανου του Τζουγανάτου, που με τοίχο ψηλό, μοιάζει σαν παραθαλάσσιο κάστρο.
Σήμερα το πόστο – μαγαζί της Μιμήκας Ευθυμιάτου –Πετράτου, κόρης της αλησμόνητης Ερασμίας και εγγονή του Ξούρα, συνεχίζει με την ίδια καλοσύνη και εξυπηρέτηση να αγκαλιάζει τον κάθε επισκέπτη.
Τέλος, ας δεχτούμε την εξήγηση που μας κολακεύει όλους μας, ίσως γιατί συμβαίνει, ότι Πετανοί, είναι το μέρος που πετάει ο νους. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου